Op de hoogte blijven?
Volg ons op LinkedIn
9-08-2023

Een EPD is geen beeldmanagementsysteem

Nu alle ziekenhuizen overgestapt zijn van papier naar een Electronisch Patienten Dossier, zien we de wens dat de mogelijkheden van een EPD ook ten volle benut worden. In de praktijk komt dit erop neer dat een EPD ook vaak gebruikt wordt om diagnostische beelden op te slaan bij de patiëntinformatie. Hoewel je in een EPD zeker beelden kan opslaan, zijn wij van mening dat een EPD geen beeldmanagementsysteem is en het ook niet zo gebruikt zou moeten worden.

Beeldmanagement, wat is dat?

Wat ons betreft is er een verschil tussen beelden bekijken en goed beeldmanagement. Goed beeldmanagement geeft artsen en andere zorgverleners de mogelijkheid om verschillende soorten data en beelden van een behandeling eenvoudig op te vragen en in te zien, zonder heen en weer te moeten klikken in verschillende applicaties.

Een voorbeeld is een patiënt met borstkanker. Voor de behandeling zijn er vaak verschillende beeldvormende onderzoeken nodig zoals de mammografie, de echografie en het biopt. Hoe beter het beeldmanagement op orde is, hoe sneller en efficiënter de arts kan werken, hoe beter verschillende specialisten met elkaar kunnen overleggen over de behandeling en hoe hoogwaardiger de zorg is die verleend kan worden aan de patiënt.

Het ultieme voorbeeld van goed beeldmanagement is het uitwisselen van beelden en data tussen ziekenhuizen of andere zorgverleners onderling als een patiënt bij meerdere instellingen komt. Dit is iets wat nu nog nauwelijks voorkomt, vaak zien we dat ziekenhuizen besluiten zelf beelden opnieuw te maken. Het behoeft geen toelichting dat de zorgkosten hierdoor onnodig oplopen.

Waarom goed beeldmanagement niet met een EPD kan

Een EPD is een fantastisch systeem waarin patiëntinformatie opgeslagen kan worden, met name tekstuele informatie. Afspraken, medicatie, planning, facturatie, het zit allemaal in een EPD. Binnen een EPD kan een arts heel goed een enkel beeld bekijken, maar waar een EPD tekortschiet is het eenvoudig toegankelijk maken van beelden afkomstig van meerdere onderzoeken.

Denk nog even terug aan het voorbeeld van de patiënt met borstkanker. In een EPD kun je per keer maar één afbeelding opvragen. Dat klinkt als een probleem dat eenvoudig te overkomen is, maar het heeft wel degelijk nadelige gevolgen voor zowel patiënt en arts.

Voor de arts is het hierdoor bijna onmogelijk om op een efficiënte manier een goed en compleet beeld van de patiënt te krijgen. Immers kunnen er in een EPD niet meerdere beelden van verschillende onderzoeken tegelijkertijd geopend worden. Dit maakt het voor de arts (onnodig) complex om diagnostiek te doen op alle beschikbare beelden. We zeggen onnodig omdat er software op de markt is die dit eenvoudig kan verhelpen.

Op het moment dat artsen niet efficiënt diagnoses kunnen stellen omdat de juiste beelden niet eenvoudig toegankelijk zijn, komen we op een punt dat gebrekkig beeldmanagement een obstakel kan gaan vormen voor goede zorg.

En neem je daarnaast in aanmerking dat, gezien de toegenomen levensverwachting, patiënten steeds vaker complexe, multidisciplinaire zorg nodig hebben, dan is het belang van beeldmanagement, van alle beelden, data en informatie geïntegreerd beschikbaar, evident.

Urgente zaken eerst

De kwestie EPD en beeldmanagement staat hoog op de agenda van IT-afdelingen en CIO’s. Desondanks zijn er andere, urgente zaken die de hoogste prioriteit verdienen, denk aan het onderhouden van alle applicaties die in een ziekenhuis gebruikt worden bijvoorbeeld.

Daarbij is er flink geïnvesteerd in de aanschaf van een EPD en is het logisch dat deze investeringen eerst terugverdiend moeten worden. Hoe veelzijdiger het EPD ingezet kan worden, hoe gunstiger dat kan zijn. “Het EPD tenzij…..” lijkt dus vaak het uitgangspunt.

Toch zou de IT-afdeling wel een visie moeten hebben op het gebruik van een EPD en beeldmanagement. Hoe zit dat?

Waarom IT zich wel degelijk een visie moet vormen

Als we het aan artsen zouden vragen, zouden die het liefst zoveel mogelijk functionaliteiten willen hebben, aansluitend op hun specialisme. In de praktijk betekent dit: enorm veel verschillende systemen.

Het is logisch dat dit voor IT geen wenselijk beeld is. Hoe meer systemen, hoe meer onderhoud en hoe hoger de kosten. Toch is het wel nodig om de balans te bewaken. De keuze voor zo min mogelijk verschillende systemen, lijkt aantrekkelijk vanuit beheersbaarheid en kosten maar brengt weer andere gevaren met zich mee.

Op het moment dat alleen het EPD wordt gebruikt om beelden en data op te slaan, bestaat het gevaar op een dag “locked-in” te raken. Als ziekenhuizen moeten innoveren of veranderen, moet IT flexibel zijn om mee te bewegen. Terwijl de lock-in juist een bedreiging vormt voor de flexibiliteit.

Een voorbeeld: wat we nu zien is dat contracten na 10 jaar aflopen en er op dat moment wordt gekeken naar andere EPD-leveranciers. Wanneer er daadwerkelijk gekozen wordt voor een ander systeem, vinden ziekenhuizen grote uitdagingen op hun pad bij het migreren van alle data van het ene EPD naar het andere.

Het is aan de IT-afdeling om na te denken waar men op het spectrum tussen flexibiliteit en kosten wil zitten. Om deze reden is het logisch dat er ook op de IT-afdeling een visie is op het gebruik van een EPD als een beeldmanagementsysteem. Des te meer omdat er alternatieven beschikbaar zijn waarmee je de flexibiliteit behoudt om van EPD te wisselen én de zorgverlener het gemak biedt om vanuit zijn specialisme te kunnen werken.

Een visie waarop?

De visie moet wat ons betreft een antwoord bevatten op de volgende vier vragen:

  1. Hoe zitten we op het spectrum van flexibiliteit vs. kosten?
  2. Hoe flexibel zijn we om te innoveren/veranderen?
  3. Hoe wenselijk is de huidige situatie gezien de toenemende vraag naar multidisciplinaire zorg?
  4. In hoeverre zijn we voorbereid op ontwikkelingen binnen wet- en regelgeving (WEGIZ)?

De plek op het spectrum

Breng de huidige situatie in kaart: hoeveel (deel)systemen zijn daadwerkelijk in gebruik in het ziekenhuis en is dit in lijn met de wens van IT als het gaat om de balans tussen flexibiliteit enerzijds en kosten anderzijds?

Hoe flexibel is de organisatie

Om een beeld te krijgen in welke mate het ziekenhuis nog flexibel is, is het nodig om te verkennen in hoeverre het EPD wordt gebruikt om beelden op te slaan en beeldmanagement te verrichten.

Om dit inzichtelijk te krijgen, kan de IT-afdeling bij artsen opvragen welke specifieke functies zij gebruiken om hun werkproces zo efficiënt mogelijk te laten verlopen.
Als de beelden opgeslagen zijn in het EPD, is het van belang om alert te zijn: hoe locked-in zou je als ziekenhuis zijn als je naar een nieuw EPD overgaat?

Vraag naar multidisciplinaire zorg

Wat in een visiedocument ook niet mag ontbreken zijn de verwachtingen rondom multidisciplinaire zorg: hoeveel multidisciplinaire zorg verwacht het ziekenhuis de komende jaren te moeten leveren en welke systemen zijn er nodig om dit proces te faciliteren?

Wet- en regelgeving

Met het oog op de WEGIZ, de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg, is het een kwestie van tijd dat beelden onderling uitgewisseld moeten kunnen worden. Wie goed voorbereid wil zijn, gebruikt de komende periode om het beeldmanagement op orde te brengen zodat de organisatie klaar is om aan de WEGIZ te voldoen.

 

over RVC Medical IT

RVC Medical IT (RVC) ontwikkelt software oplossingen voor ziekenhuizen en klinieken. Deze oplossingen richten zich specifiek op de ondersteuning van de workflow bij medisch onderzoek. Met de software van RVC worden eenduidige werkprocessen ingericht, waardoor zorgverleners efficiënter kunnen werken en betere patiëntzorg kunnen leveren. Daarnaast bieden deze oplossingen ongeëvenaarde mogelijkheden om het applicatielandschap te vereenvoudigen, wat tot minder inspanningen voor beheer zorgt.